مطالب مفید

بازیگری اشتغال در اقتصاد

بی‌تردید اشتغال از موضوعات مهم و اثرگذار در سطح جامعه، اقتصاد و زندگی افراد است و ورود به این مقوله پیچیده نیازمند همراهی و هماهنگی تمام سازمانها و دستگاههای اجرایی است

بی‌تردید اشتغال از موضوعات مهم و اثرگذار در سطح جامعه، اقتصاد و زندگی افراد است و ورود به این مقوله پیچیده نیازمند همراهی و هماهنگی تمام سازمانها و دستگاههای اجرایی است،در این میان وزارت کار هم اگر چه سیاستگذاری‌های مربوط به اشتغال را بر عهده دارد، اما به تنهایی نمی‌تواند بار سنگین ایجاد اشتغال و مهار بیکاری را بر دوش بگیرد.
مقابله با پدیده بیکاری یک عزم و بسیج همگانی می‌طلبد تا همه دستگاهها، سازمانها و وزارتخانه‌ها با هماهنگی و هم‌افزایی لازم در این مسیر حرکت کنند و در همین خصوص با توجه به تاکید دولت بر بهبود فضای کسب و کار، گسترش همکاری و تعامل میان بخشهای تعاونی، خصوصی و دولتی با یکدیگر می‌تواند شرایط محیط کسب و کار را تا حد زیادی بهبود بخشد.

باید خاطرنشان کرد:بررسی وضع آماری اشتغال و بیکاری جوانان در استانها و مناطق شهری و روستایی، نشانگر بالا بودن آمار بیکاری در کشور است؛ بیکاری به عنوان یک پدیده مخرب اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی همواره از دغدغه‌های اساسی مسوولان و برنامه‌ریزان و خانواده‌های ایرانی بوده و بی توجهی به این مساله، علاوه بر گسترش پیامدهای سوء اقتصادی و رشد مهاجرت، عواقب اجتماعی جدی همچون افزایش آمار طلاق،جرم و بزه، سرقت، فقر و دیگر پیامدهای ناگوار را به دنبال دارد.
در حالی که امروز دولتها تلاش می‌کنند تا با توسعه اشتغال و کارآفرینی و حمایت از صنایع تولیدی، مسیر اقتصاد خود را به سمت و سوی رشد و جهش اقتصادی و تضمین امنیت کشور سوق دهند، متاسفانه منحنی کارآفرینی و اشتغال در کشورمان روند نزولی داشته و وجود موانع، چالشهای متعدد و بروکراسی‌های زائد، فعالان و کارآفرینان را از ادامه کار دل سرد و نا امید و فضای تولید و سرمایه‌گذاری را نامساعد کرده است.فارغ از این مساله رشد منفی اقتصادی کشورمان نشان می‌دهد که مولفه‌های تاثیرگذار بر اقتصاد کشور که اشتغال و تولید از جمله آنهاست، نتوانسته طی این سالها علیرغم اجرای طرح‌های اشتغالزای آزمون و خطا شده به جایگاه مناسبی دست یابد.
دراین زمینه دولت تدبیر و امید از زمان آغاز فعالیت، بنای کار خود را بر رویکرد کاهش نرخ بیکاری و تورم گذاشته و بر همین اساس برنامه کنترل نقدینگی، بهبود فضای کسب و کار و رونق تولید را دنبال کرده است، برنامه‌ای که بازارهای سرمایه و تجاری کشورمان تاکنون به آن پاسخ مثبت داده و رضایت نسبی فعالان بخش خصوصی را به دنبال داشته است. با این حال رئیس جمهوری معتقد است که رکود اقتصادی همراه با تورم بزرگترین مشکل کنونی و بیکاری پنهان جوانان تحصیلکرده مهمترین معضل آتی اقتصاد ایران است.
به گزارش ایسنا، چندی قبل مرکز آمار ایران در گزارشی از وضع اشتغال، نرخ بیکاری جوانان را ۲۶ درصد اعلام کرد و وضع بیکاری در کشور را بحرانی خواند. اما تنها مرکز آمار نبود که نسبت به پدیده بیکاری در کشور هشدار داد؛ وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی هم در گزارش ۱۰۰ روزه عملکرد وزارتخانه متبوع خود، بیکاری را چالش جدی دولت یازدهم عنوان کرد و گفت: ایجاد شغل برای جوانان تحصیلکرده و جویای کار یکی از چالش‌های مهم کشور است.
علی ربیعی معتقد است که اگر چه وزارت کار مستقیما در ایجاد شغل دخالت ندارد، اما سیاستگذاریهای مربوط به اشتغال و بهینه کردن وضع بیکاری به این وزارتخانه مربوط می‌شود.
وی از اشتغال به عنوان پدیده‌ای چند بعدی یاد می‌کند که درآن تنها راه ایجاد شغل، تزریق پول و وام نیست. وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی همچنین از نرخ بیکاری ۴۰ درصدی جوانان تحصیلکرده خبر می‌دهد و می‌گوید: در حالی که رشد بهره‌وری ۱٫۳ درصد است، نرخ بیکاری دانش آموختگان دانشگاهی بیش از ۴۰ درصد است و این دو پدیده نشان می‌دهد که جامعه در شرایط خوبی به سر نمی‌برد.
ربیعی اشاره‌ای هم به وجود ۴٫۵ میلیون دانشجوی آماده ورود به چرخه بازار کار دارد و می‌گوید: در طول هشت سال گذشته دغدغه غالب در جامعه، جذب دانشجو در دانشگاهها بود تا ایجاد شغل برای آنان و امروز فارغ از جمعیت ۳٫۵ میلیون نفری بیکاران، با ۴٫۵ میلیون دانشجوی در انتظار شغل مواجه هستیم که با تاخیر وارد بازار کار خواهند شد.
وی معتقد است که تنها ۵۰ درصد متقاضیان کار دارای مهارت هستند و مابقی هنگام ورود به بازار کار مهارت لازم را ندارند، در حالی که صنایع و بنگاههای تولیدی به نیروی ماهر نیاز دارند.
ناگفته نماند: اگر چه زمانی دانشگاه رفتن جوانان ارزش بالایی محسوب می‌شد، اما امروز به دلیل بالا رفتن تعداد بیکاران فارغ‌التحصیل دانشگاهی تا ۱٫۲ میلیون نفر، قرار گرفتن مرکز بیکاری در بین جمعیت مدرک به دستان دانشگاهی و تغییر شدید ذائقه آنها نسبت به کار باعث تمایل چشمگیر به مشاغل لوکس و اداری شده و در نقطه مقابل به گفته وزیر کار، کسی نیست ۲٫۵ میلیون شغلی که جامعه آنها را پایین می‌داند را انجام دهد.
به گزارش مهر، طبق اعلام مرکز آمار ایران، آخرین تعداد بیکاران کشور در پایان تابستان امسال ۲ میلیون و ۵۶۳ هزارنفر بوده است که دستکم یک میلیون و ۲۰۰ هزارنفر از این گروه، افراد تحصیل کرده و دارای مدارک دانشگاهی هستند.
در عین حال، وزیر امور اقتصادی و دارایی هم با هشدار نسبت به قرار گرفتن بازار کار در شرایط بحران بیکاری جوانان می گوید: هم اکنون ۴٫۵ میلیون نفر دانشجو در حال تحصیل در دانشگاه‌های کشور هستند که بزودی فارغ التحصیل و متقاضی شغل خواهند شد.علی طیب نیا می افزاید: اگر نتوانیم درباره اشتغال این گروه ها فکری بکنیم، بزودی با یک موج عظیمی از بیکاری در کشور که حداقل ۸ میلیون نفر خواهند بود، مواجه می شویم. البته در آمارهای دیگری از مقامات دولتی، تعداد بیکاران در آینده نزدیک تا ۱۰ میلیون نفر هم تخمین زده شده است.
با این حال، اگر تعداد بیکاران کشور را همان آمار ۲٫۵ میلیونی مرکز آمار ایران بدانیم، به دلیل بزرگ بودن نسبت فارغ التحصیلان بیکار کشور به کل بیکاران، مسئله بحران بیکاری در کشور به ویژه برای دانشگاهی ها کاملا جدی است.به عبارتی هرچقدر دانشگاه ها مدرک جدید فارغ‌التحصیلی صادر می کنند، از آنسو بر آمار بیکاران افزوده می شود و بازار کار توان تعادل بخشی بین عرضه و تقاضای نیروی کار را ندارد که به خودی خود باعث انباشت تقاضای کار در کشور شده است.کارشناسان معتقدند در عین حالی که تحصیلات دانشگاهی توانسته است منافعی را با خود برای جامعه به ارمغان بیاورد، از آفت های آن تغییر شدید ذائقه کارجویان است که می توان به قرار گرفتن صدها هزار تقاضای کار در یک مسیر مشخص و تکراری، تمایل روزافزون به مشاغل اداری، دولتی، پشت میزنشینی و لوکس، بی میلی شدید به انجام مشاغل فیزیکی حتی پُردرآمد، رواج این تفکر که انجام برخی مشاغل در شان افراد نیست و موضوعاتی از این دست اشاره کرد.
تحصیلات دانشگاهی باعث شده تا تفکر کارجو نسبت به بازار کار تغییر کند و به گفته مقامات دولتی توقع فرد از اشتغال بالا برود و دیگر هر شغلی را نپسندد. تا جایی که افراد بسیار زیادی حاضرند همچنان بیکار بمانند، اما هرگز سراغ برخی مشاغل نروند.
از نکات با اهمیت در بازار کاملا نامتعادل کار ایران، کاهش روزافزون متقاضیان انجام مشاغل ساده و کارگری و افزایش تصاعدی متقاضیان مشاغل مدیریتی و لوکس است. مقامات دولتی معتقدند این نوع نگرش کارجویان نسبت به شغل و همسو شدن بیشتر نگاه های جوانان به کار یکی از مهم ترین دلایل ادامه روند حضور اتباع بیگانه در کشور است و از این طریق، حدود ۲ میلیون نفر تبعه خارجی و بیشتر از افغانستان در بازار کار ایران حضوری چند دهه ای را تجربه می‌کنند.
در واقع اگر کارجویان ایرانی حاضر می شدند انجام مشاغل گوناگون را بر عهده بگیرند، شاید گرایش کارفرمایان به استفاده از نیروی کار ایرانی در برخی مشاغلی که امروز ایرانی ها حاضر به انجام آن نیستند، بالا می رفت و این موضوع زمینه اشتغال درصد قابل توجهی از کارجویان ایرانی را هم فراهم می‌کرد.مقامات دولت سابق عنوان می کردند اگر بتوانیم ۲میلیون شغلی که امروز در اختیار اتباع بیگانه است را ساماندهی و در اختیار کارجویان ایرانی قرار دهیم، تقریبا مشکل بیکاری کشور حل می‌شود.
اما کارشناسان می‌گویند نکته‌ای که دولت سابق آن را در مورد ساماندهی اشتغال خارجی‌های حاضر در ایران در نظر نمی گرفت، این بود که آیا کارجویان ایرانی حاضر به انجام آن ۲ میلیون شغل و جایگزین شدن با اتباع بیگانه هستندیا اینکه اصلا آن ۲ میلیون فرصت را شغل نمی دانند؟
در این باره علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی می‌گوید:امروز در کشور ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار شغل داریم که کسی حاضر نیست در آنها فعالیت کند و این مسئله اتفاق خوبی در بازار کار کشور نیست.وی می افزاید: برخی از مشاغل در کشور وجود دارد که تمایل چندانی برای حضور در آنها از سوی جمعیت جویای کار دیده نمی‌شود و این اتفاق خوبی نیست که به شغل های پایین توجه نمی شود، در حالی که در دنیا همین مشاغل رواج دارند و متاسفانه مشاهده می شود که برخی افراد در خارج به شغل های مختلف مشغول می شوند. اما همان شغل را در ایران انجام نمی دهند.ربیعی به این موضوع هم اشاره می کند که گرایشات عجیب شغلی جوانان جویای کار در ایران و بی‌توجهی کامل به برخی مشاغل باعث شده تا حدی که ناچار باشیم حتی برای چوپانی هم از اتباع افغانی استفاده کنیم و کسی متقاضی انجام آن نباشد.
روزنامه اطلاعات/ شماره 25775/ تاریخ 9 دی ماه سال 1392/ صفحه 7

سایر مطالب مفید

بازیگری اشتغال در اقتصادبا ایجاد کسب و کارهای جدید كارآفريني فناورانه باعث توسعه اشتغال می‌شودچرا مخترعان کارآفرین می‌شوند؟بر اساس نتايج سرشماري(90-1365) بررسی شد وضعیت افراد دارای تحصیلات عالی در بازارکار کشورپنج رویکرد برای استفاده از تجربیات گذشته در كسب‌وكارآشنايي با مدارک مورد نياز برای تاسيس مهد كودكپيش‌زمينه‌های اجرای طرح‌های تجاریرایجترین سوالاتی که در یک مصاحبه شغلی (مصاحبه استخدامی) پرسیده می‏شوندنکات طلايي براي موفقيت در مصاحبه شغلينحوه ارزيابي طرفين مصاحبه از يكديگرآنچه مصاحبه کنندگان باید بدانند12 نكته براي جويندگان كار13 اشتباه رايج در مصاحبه10 قاعده براي موفقيت در مصاحبه استخداميواكاوي شخصيت كارجويان در ميدان مصاحبهده كليد براي رمزگشايي نتيجه مصاحبهآنچه نباید در مصاحبه شغلی انجام داد آشنايي با فنون مصاحبه استخدامیچگونگی نوشتن رزومه کاری